• Kalatea to wieloletnia roślina zielna z rodziny marantowatych, znana również jako ostrzeszyn. Rodzaj Calathea obejmuje 59 gatunków roślin, z których wiele zostało przeniesionych do rodzaju Goeppertia.
• Wymaga dużej wilgotności. Wilgotność powietrza powinna przekraczać 60%, a najlepiej utrzymywać ją na poziomie 60–70%. Suche powietrze to jej największy wróg, szczególnie zimą.
• Najlepiej rośnie w rozproszonym świetle, w temperaturze 18–26°C, na stale lekko wilgotnym, przepuszczalnym podłożu o kwaśnym odczynie.
• Kalatea nie jest trująca dla zwierząt domowych, dlatego sprawdzi się w mieszkaniu z psem lub kotem.
• W Zielonej Parze znajdziesz wybrane gatunki kalatei oraz bezpłatne porady dotyczące ich pielęgnacji.

Kalatea pochodzi z tropikalnych lasów Ameryki Południowej i Środkowej. Naturalnie występuje między innymi w Brazylii, Kolumbii i Gujanie. To roślina z rodziny marantowatych, zaliczana do roślin tropikalnych o kłączowych korzeniach, rosnących w leśnym runie.

• W naturalnym środowisku rośnie w cieniu drzew, w ciepłym klimacie tropikalnym o wilgotności sięgającej 70–90%. Wilgotne, próchniczne podłoże zapewnia jej stałe odżywienie.
• Liście kalatei to jej największy atut – są efektowne, wzorzyste, z kontrastowymi paskami, cętkami i purpurowymi spodami.
• Calathea lancifolia ma lancetowate liście z ciemnymi plamami, Calathea orbifolia – duże, niemal okrągłe liście ze srebrzystozielonymi pasami, a Calathea zebrina – wzór przypominający paski zebry.
• Liście kalatei poruszają się w rytmie dobowym. Roślina zamyka je na noc i otwiera o poranku. To zjawisko nyktynastyczne, charakterystyczne dla tak zwanych roślin modlitewnych.
• W warunkach domowych kalatea zwykle osiąga 40–60 cm wysokości, a niektóre gatunki dorastają nawet do 80 cm.

W uprawie domowej kalatea jest ceniona przede wszystkim za ozdobne liście, a nie za kwiaty. Kwitnienie w mieszkaniu zdarza się rzadko – szacuje się, że udaje się to u mniej niż 5% egzemplarzy.

• Kwiaty kalatei są zwykle niewielkie, kremowe, białe lub żółtawe i mało spektakularne. Utrzymują się od kilku do kilkunastu dni.
• Wyjątkiem jest Calathea crocata, czyli kalatea żółtokwiatowa, która wytwarza intensywnie pomarańczowe kwiatostany. Pojawiają się one późnym latem lub jesienią i mogą utrzymywać się nawet przez 8–12 tygodni.
• Aby kalatea zakwitła, potrzebuje stabilnej temperatury około 20–24°C, wysokiej wilgotności oraz odpowiedniej ilości składników odżywczych.
• Brak kwitnienia nie oznacza problemu. Zdrowa roślina z wyraźnie wybarwionymi liśćmi i intensywnymi wzorami może być w doskonałej kondycji.

Zbyt ciemne miejsce sprawia, że wzory na liściach tracą kontrast, a ogonki liściowe wydłużają się, ponieważ roślina „sięga” po światło. Zimą wilgotność w polskich mieszkaniach często spada poniżej 40%, szczególnie przy centralnym ogrzewaniu.

Wilgotność możesz zwiększyć za pomocą nawilżacza, podstawek z keramzytem i wodą oraz grupowania roślin doniczkowych. Kalatea dobrze reaguje na lekkie zraszanie rano, ale długo mokre liście i słaba cyrkulacja powietrza mogą sprzyjać szarej pleśni. Unikaj ustawiania rośliny przy grzejnikach i klimatyzacji.

Najlepsze będzie podłoże, które utrzymuje wilgoć, ale jednocześnie nie pozwala korzeniom gnić. Kalatea potrzebuje żyznego, lekko kwaśnego podłoża o pH 5,0–5,5.

• Praktyczna mieszanka to ziemia do roślin zielonych, ziemia kompostowa, perlit i chipsy kokosowe w orientacyjnych proporcjach 50/20/20/10. Dodatek gruboziarnistego piasku dodatkowo poprawia strukturę.
• Dobre podłoże przypomina mieszankę do roślin tropikalnych, z dodatkiem torfu, podłoża do paproci lub drobnej kory. W poradniku wyjaśniamy także, jak ocenić gotowe podłoże z marketu.
• Drenaż na dnie doniczki jest obowiązkowy. Zastosuj keramzyt lub gruby żwir oraz doniczkę z otworami odpływowymi.
• W doniczce plastikowej lub glazurowanej ziemia utrzymuje wilgoć dłużej niż w porowatej terakocie.
• Kalateę najlepiej przesadzać co 1–2 lata, wiosną, gdy korzenie wypełnią doniczkę lub zaczną wychodzić przez otwory odpływowe.

Podlewanie kalatei wymaga równowagi. Podłoże powinno być stale lekko wilgotne, ale nigdy mokre ani zalane.

• Podlewaj, gdy wierzchnia warstwa ziemi na głębokość 1–2 cm przeschnie, a głębsza część podłoża nadal będzie wilgotna.
• Używaj miękkiej wody: przegotowanej i ostudzonej, filtrowanej albo deszczówki. Twarda kranówka może powodować brązowienie brzegów liści i biały nalot na ziemi.
• Latem podlewanie może być potrzebne 2–3 razy w tygodniu, a zimą co 7–10 dni. Częstotliwość zależy od temperatury, wielkości doniczki i wilgotności powietrza.
• Zwinięte, „papierowe” liście zwykle oznaczają zbyt suche podłoże, natomiast wiotkie pędy i ciemne, miękkie nasady mogą wskazywać na przelanie.
• Nie zostawiaj wody w osłonce dłużej niż kilkanaście minut.

Kalatea nie lubi silnych dawek nawozu. Lepiej nawozić częściej, ale stosować mniejsze stężenie preparatu.

• Od marca do września nawoź co 2–3 podlewania, czyli zwykle mniej więcej co dwa tygodnie, stosując połowę zalecanej dawki nawozu do roślin zielonych.
• Nawozy organiczne, takie jak biohumus i wyciągi roślinne, działają łagodniej i rzadziej uszkadzają korzenie. Pomocny będzie także poradnik doboru nawozów.
• Zimą ogranicz nawożenie do jednego zabiegu co 4–5 tygodni i tylko wtedy, gdy roślina wypuszcza nowe liście.
• Blade, małe liście i wolny wzrost mogą wskazywać na niedobór składników. Brązowe brzegi, biały osad na podłożu i uszkodzone korzenie mogą być objawem przenawożenia.

Po zakupie, szczególnie zimą, kalatea może przeżywać stres transportowy. Nie należy spieszyć się z przesadzaniem.

• Przez 2–3 tygodnie trzymaj roślinę w lekkiej izolacji od pozostałych roślin. Obserwuj spody liści i nasady ogonków pod kątem szkodników.
• Nie przesadzaj jej od razu, chyba że podłoże jest zbite, nieprzyjemnie pachnie albo jest mocno pokryte pleśnią.
• Przesadzaj wiosną lub wczesnym latem. Nowa doniczka powinna być o 2–3 cm szersza. Dzień wcześniej podlej roślinę, aby łatwiej wyjąć bryłę korzeniową.
• W szkółce roślin Zielona Para rośliny wysyłamy w doniczkach dopasowanych do ich systemu korzeniowego, z informacją o terminie kolejnego przesadzania.

Do ciekawych odmian należą także Calathea majestica, Calathea picturata, „White Star”, „Network” lub musaica, „Beauty Star”, kalatea leopardina i kalatea różowokropkowa. Calathea majestica wyróżnia się kontrastowymi białymi pasami, a Calathea picturata srebrzystym środkiem liścia.

W razie wątpliwości w Zielonej Parze pomagamy dobrać bezpieczne środki i ocenić, czy wystarczy poprawa warunków, czy potrzebny jest oprysk. Sprawdź także artykuł o trujących roślinach. Kalatea należy do roślin uznawanych za bezpieczne dla zwierząt.

Kalateę rozmnaża się przez podział kłącza, najlepiej przy okazji wiosennego przesadzania.

• Fragment kłącza powinien mieć co najmniej kilka centymetrów korzeni, a sadzonka przynajmniej dwa liście.
• Rozdzielaj roślinę ręką lub czystym, zdezynfekowanym nożem. Rany możesz oprószyć cynamonem albo węglem drzewnym.
• Sadzonki można umieścić w wodzie w celu ukorzenienia, a następnie posadzić w małej doniczce z przepuszczalnym podłożem i ustawić w ciepłym miejscu bez ostrego światła.
• Lepiej dzielić roślinę rzadziej i na większe części niż robić to zbyt agresywnie, ponieważ może to osłabić roślinę mateczną.

Kalatea świetnie sprawdza się jako centralny punkt aranżacji. Duże, ozdobne liście tworzą tropikalny akcent w niemal każdym wnętrzu.

• Dobrze łączy się z innymi roślinami tropikalnymi, takimi jak alokazje, monstery, maranty i paprocie.
• Ze względu na wymagania wilgotnościowe dobrze czuje się w jasnych łazienkach z oknem i w kuchniach. Na zewnątrz lepiej wykorzystać kwiaty do wysokich donic na taras, które lepiej znoszą wahania temperatury.
• Rośliny z rodziny marantowatych są uznawane za nietrujące i nadają się do mieszkań z dziećmi oraz zwierzętami. W ogrodzie możesz uzupełnić kolekcję o łatwe w uprawie rośliny owocowe.
• Jasne, proste osłonki najlepiej podkreślają złożone wzory liści kalatei.

Zielona Para to rodzinna szkółka internetowa, która stawia na zdrowy system korzeniowy i bezpieczną wysyłkę. Zimą stosujemy izolację termiczną, aby roślina dotarła do domu w dobrej kondycji.

• Rośliny pakujemy w stabilne kartony, zabezpieczamy bryłę korzeniową i chronimy liście. Terminy wysyłki dopasowujemy do pogody.
• Zapewniamy bezpłatne doradztwo po zakupie i pomagamy dobrać podłoże, nawóz oraz rozwiązać problemy z pielęgnacją.
• Na stronie znajdziesz szczegółowe opisy, zdjęcia i poradniki, między innymi o najpiękniejszych kwiatach doniczkowych oraz o azaliach w dużych, zdrowych sadzonkach.
• Warto zapisać się do newslettera, aby otrzymywać informacje o nowych odmianach roślin tropikalnych i sezonowych promocjach.